26 i 27 października 2026 roku w Akademickim Centrum Kultury i Mediów UMCS w Lublinie odbywał się IV Kongres Towarzystw Naukowych. Zarząd PTEM reprezentowała prof. Danuta Kępa-Figura, która moderowała sesję plenarną pt. „Kreacyjna rola towarzystw naukowych w nauce i kulturze”.
Tegoroczny temat przewodni Kongresu to Towarzystwa naukowe w polityce naukowej państwa.Organizator informuje, że głównym celem Kongresu jest przedstawienie uwarunkowań prawnych funkcjonowania towarzystw naukowych, które determinują działalność społecznego ruchu naukowego w Polsce. Organizatorzy chcą również zwrócić uwagę na znaczenie i potencjał towarzystw oraz na potrzebę uwzględnienia ich działalności w polityce naukowej państwa.
Jednym z ważnych kontekstów Kongresu są starania Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium PAN o uznanie podmiotowości towarzystw naukowych w nowelizowanej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Podstawą do dyskusji są również wyniki badań nad statusem i zakresem działalności towarzystw naukowych, przeprowadzonych w związku z aktualizacją „Słownika towarzystw naukowych”. Jak wskazują organizatorzy, zdecydowana większość spośród ponad 550 towarzystw naukowych spełnia ustawowe kryteria prowadzenia działalności naukowej w sposób samodzielny i ciągły.
Najważniejsze zagadnienia
Podczas Kongresu zostaną omówione m.in.:
- status towarzystw naukowych;
- stan badań nad społecznym ruchem naukowym jako elementem polityki naukowej państwa;
- stopień wypełniania ustawowych kryteriów dotyczących działalności podmiotów nauki;
- potencjał społeczno-kulturowego i naukowego oddziaływania towarzystw naukowych, w tym ich udział w popularyzacji nauki, transferze wiedzy i komercjalizacji efektów badań;
- pozycja czasopism i wydawnictw towarzystw naukowych;
- udział młodych badaczy w społecznym ruchu naukowym.
